Đơn giản hoá thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực - vướng mắc cần sớm được tháo gỡ để đi vào thực tiễn

Trước đây, theo Luật Đấu giá tài sản năm 2016 (sửa đổi, bổ sung năm 2024) thì Sở Tư pháp giải quyết việc đăng ký hoạt động, thay đổi nội dung đăng ký hoạt động, chấm dứt hoạt động của doanh nghiệp đấu giá tài sản, chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp đấu giá tài sản theo pháp luật về đấu giá tài sản.

Tuy nhiên, kể từ ngày 01/7/2026, theo Phụ lục 1.6 ban hành kèm theo Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP ngày 18/5/2026 của Chính phủ về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hoá thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực đấu giá thì:

• Doanh nghiệp đấu giá tài sản, chi nhánh, văn phòng đại diện của doanh nghiệp đấu giá tài sản sẽ thực hiện việc đăng ký hoạt động, thay đổi nội dung đăng ký hoạt động, chấm dứt hoạt động tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh (Sở Tài chính) theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp và thông báo về Sở Tư pháp.
• Đối với những doanh nghiệp đấu giá tài sản đã được Sở Tư pháp cấp Giấy đăng ký hoạt động theo quy định của Luật Đấu giá tài sản, trong thời hạn 60 ngày (kể từ ngày 01/7/2026):

• Sở Tư pháp có trách nhiệm rà soát, tổng hợp, lập Danh sách các doanh nghiệp đấu giá tài sản này kèm theo bản sao Giấy đăng ký hoạt động gửi đến Sở Tài chính
• Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản của Sở Tư pháp, Sở Tài chính có trách nhiệm cấp Mã số doanh nghiệp và Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cho các doanh nghiệp đấu giá tài sản này mà không phải thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp; đồng thời, thông báo kết quả cho Sở Tư pháp
• Trong khoảng thời gian 60 ngày này, nếu doanh nghiệp đấu giá tài sản chưa được cấp Mã số doanh nghiệp và Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp mà có nhu cầu thực hiện những thủ tục thay đổi nội dung đăng ký hoạt động, chấm dứt hoạt động thì vẫn do Sở Tư pháp thực hiện theo quy định pháp luật về đấu giá tài sản.

Tuy đã có quy định nhưng khi triển khai thực hiện, lại gặp vướng mắc trong thực tế, cụ thể:

1. Đối với các doanh nghiệp đã được Sở Tư pháp cấp Giấy đăng ký hoạt động trước đây, giờ chuyển sang Sở Tài chính cấp mã số doanh nghiệp và Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Theo Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP, Sở Tư pháp chỉ lập Danh sách các doanh nghiệp đấu giá tài sản này kèm theo bản sao Giấy đăng ký hoạt động gửi đến Sở Tài chính.

Tuy nhiên, theo pháp luật về đấu giá, trên Giấy đăng ký hoạt động do Sở Tư pháp cấp chỉ có những thông tin cơ bản của doanh nghiệp đấu giá tài sản (tên gọi, địa chỉ trụ sở, điện thoại, thông tin của người đứng đầu doanh nghiệp, danh sách thành viên hợp danh (nếu có), danh sách đấu giá viên (nếu có), danh sách chi nhánh, văn phòng đại diện (nếu có)). Còn theo pháp luật về doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp phải có nhiều thông tin hơn (ngoài các thông tin trên, còn phải có thêm các thông tin như họ, tên, địa chỉ liên lạc, quốc tịch, số giấy tờ pháp lý của từng thành viên hợp danh; vốn điều lệ đối với công ty, vốn đầu tư đối với doanh nghiệp tư nhân….

Do đó, nếu chỉ có tên trong Danh sách kèm theo bản sao Giấy đăng ký hoạt động do Sở Tư pháp cấp thì không đủ thông tin để Sở Tài chính cấp Mã số doanh nghiệp và Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cho các doanh nghiệp đấu giá tài sản này.

2. Đối với doanh nghiệp đăng ký ngành, nghề kinh doanh đấu giá tài sản phát sinh mới tại Sở Tài chính

Quy định giữa pháp luật về đấu giá tài sản và pháp luật về doanh nghiệp vẫn có “độ vênh” nhất định nên Sở Tài chính chưa thể triển khai việc đăng ký hoạt động, thay đổi nội dung đăng ký hoạt động, chấm dứt hoạt động theo quy định tại Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP, cụ thể:

• Về loại hình doanh nghiệp: Theo pháp luật về đấu giá tài sản thì doanh nghiệp đấu giá tài sản được thành lập, tổ chức và hoạt động dưới hình thức doanh nghiệp tư nhân, công ty hợp danh nhưng theo pháp luật về doanh nghiệp thì ngoài doanh nghiệp tư nhân, công ty hợp danh còn có các loại hình khác như công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, hai thành viên trở lên; công ty cổ phần.

Như vậy, doanh nghiệp đăng ký kinh doanh ngành, nghề đấu giá tài sản có bắt buộc phải là doanh nghiệp tư nhân hoặc công ty hợp danh không?

• Về tên của doanh nghiệp: Theo pháp luật về đấu giá, tên của doanh nghiệp đấu giá phải có cụm từ “doanh nghiệp đấu giá tư nhân/công ty đấu giá hợp danh” kèm tên riêng (ví dụ doanh nghiệp đấu giá tư nhân A, công ty đấu giá hợp danh B) nhưng theo pháp luật về doanh nghiệp, tên của doanh nghiệp gồm 02 thành tố: Loại hình doanh nghiệp + tên riêng (ví dụ công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên A, công ty trách nhiệm hữu hạn B, công ty hợp danh C, công ty cổ phần D, doanh nghiệp tư nhân E).

Như vậy, cụm từ “doanh nghiệp đấu giá tư nhân/công ty đấu giá hợp danh” sẽ đặt ở đâu trong cấu trúc đặt tên theo pháp luật về doanh nghiệp.

• Về ngành, nghề kinh doanh của doanh nghiệp: Theo pháp luật về đấu giá tài sản thì doanh nghiệp đấu giá chỉ hoạt động duy nhất trong lĩnh vực đấu giá nhưng theo pháp luật doanh nghiệp, một doanh nghiệp có quyền đăng ký kinh doanh nhiều ngành, nghề (ví dụ như vừa sản xuất thực phẩm, vừa kinh doanh bất động sản, vừa làm xây dựng, cầu đường…). Như vậy:

• Doanh nghiệp đấu giá chỉ hoạt động với ngành, nghề đấu giá duy nhất hay được đăng ký kinh doanh thêm các ngành, nghề khác. Nếu doanh nghiệp đấu giá chỉ hoạt động với ngành, nghề đấu giá duy nhất thì khi không hoạt động đấu giá nữa, doanh nghiệp có bắt buộc phải giải thể hay được tiếp tục hoạt động với ngành nghề kinh doanh khác
• Tương tự, các doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực khác có quyền đăng ký thêm ngành, nghề đấu giá hay không. Nếu được đăng ký thì có phải chuyển đổi loại hình và đổi tên doanh nghiệp theo quy định pháp luật về đấu giá tài sản hay không.

Điều này cho thấy việc cắt giảm, đơn giản hoá thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh nói chung và trong lĩnh vực đấu giá nói riêng không đơn giản, còn nhiều vướng mắc cả về việc chưa thống nhất trong hệ thống pháp luật chuyên ngành cũng như từ thực tiễn, cần có sự chung sức từ các bộ, ngành chủ quản để cùng nhau tháo gỡ khó khăn, đưa Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP đi vào cuộc sống./.

Hoàng Nguyên