Nghị định số 142/2026/NĐ-CP quy định rõ trách nhiệm gắn nhãn nội dung AI tạo ra, thiết lập Cổng thông tin một cửa về AI

Nghị định số 142/2026/NĐ-CP ngày 30/4/2026 của Chính phủ Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo đã đưa ra nhiều quy định mới, trong đó đáng chú ý là “yêu cầu gắn nhãn rõ ràng đối với nội dung do AI tạo ra” hay “thiết lập Cổng thông tin điện tử một cửa về trí tuệ nhân tạo” nhằm tăng cường minh bạch và quản lý hiệu quả hoạt động của công nghệ này.

1. Quy định thông báo, gắn nhãn nội dung AI tạo ra: Theo quy định tại Điều 18 của Nghị định quy định cụ thể trách nhiệm của bên triển khai khi cung cấp ra công cộng nội dung do AI tạo ra hoặc chỉnh sửa có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực của sự kiện, nhân vật hay nguồn gốc nội dung. Cụ thể, bên triển khai phải thông báo rõ ràng cho người tiếp nhận, đồng thời gắn nhãn dễ nhận biết đối với các nội dung âm thanh, hình ảnh, video mô phỏng ngoại hình, giọng nói người thật hay tái hiện sự kiện thực tế để phân biệt với nội dung gốc.

Việc thông báo và gắn nhãn phải được thực hiện trước hoặc tại thời điểm người dùng tiếp cận nội dung, đảm bảo rõ ràng, dễ hiểu, không che giấu bản chất của nội dung và không gây cản trở đáng kể việc sử dụng. Nghị định cũng nêu rõ các trường hợp miễn nghĩa vụ gắn nhãn, như nội dung được chỉnh sửa chỉ để cải thiện chất lượng, không làm thay đổi bản chất gốc; nội dung chỉ sử dụng nội bộ trong cơ quan, tổ chức hay nội dung trong giai đoạn nghiên cứu, thử nghiệm không công khai. Bên triển khai có thể linh hoạt lựa chọn hình thức thông báo, gắn nhãn phù hợp với loại hình nội dung, từ hiển thị trực tiếp trên nội dung đến thông báo tại mô tả, chú thích hay phát bằng âm thanh.

2. Một quy định mới khác là việc thành lập Cổng thông tin điện tử một cửa về trí tuệ nhân tạo và Cơ sở dữ liệu quốc gia về hệ thống AI, do Bộ Khoa học và Công nghệ quản lý, vận hành. Việc thu thập, cập nhật, chia sẻ thông tin trên cổng phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo vệ bí mật nhà nước, bí mật kinh doanh, dữ liệu cá nhân và an ninh mạng, đồng thời không phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết cho tổ chức, cá nhân. Các hệ thống AI phục vụ hoạt động nội bộ của cơ quan Đảng, tổ chức chính trị hay thuộc danh mục bí mật nhà nước, quốc phòng, an ninh được miễn nghĩa vụ đăng ký, công khai thông tin trên cổng.

Nghị định cũng giao Bộ Khoa học và Công nghệ làm cơ quan đầu mối điều phối phát triển hệ sinh thái và thị trường AI, triển khai các chính sách thúc đẩy nguồn cung công nghệ, kích thích cầu thị trường thông qua ưu tiên sử dụng sản phẩm AI trong các dự án chuyển đổi số, chính phủ số; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, khởi nghiệp sáng tạo tiếp cận nguồn lực phát triển công nghệ. Bên cạnh đó, Chính phủ sẽ triển khai các chính sách ưu tiên phát triển AI tiếng Việt và AI cho các dân tộc thiểu số… tạo động lực cho ngành AI Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, hòa nhập với xu thế toàn cầu./.

Lê Thủy