Đăng ký kết hôn với người đang bị tạm giam/đang ở tù: Được hay không được?

Thông thường, khi 02 bên nam, nữ có tình cảm với nhau, họ có thể đến UBND cấp xã đăng ký kết hôn để được pháp luật công nhận là vợ, chồng. Tuy nhiên, trong thực tiễn, có trường hợp người đang là công dân tự do lại muốn đăng ký kết hôn với người đang bị tạm giam hoặc đang ở tù. Vậy, trong trường hợp này, họ có được đăng ký kết hôn với nhau hay không?

1. Pháp luật hộ tịch không quy định việc đăng ký kết hôn giữa một bên là người tự do, một bên là người đang bị tạm giam/đang ở tù, mà chỉ quy định 02 trường hợp đăng ký kết hôn:

• Đăng ký kết hôn thông thường: 02 bên nam, nữ đến UBND xã đề nghị được đăng ký kết hôn với nhau.
• Đăng ký kết hôn lưu động: UBND cấp xã thực hiện việc đăng ký kết hôn ngoài trụ sở của UBND cấp xã trong trường hợp:

- 02 bên nam, nữ cùng thường trú trên địa bàn cấp xã mà 01 hoặc cả 02 bên nam, nữ là người khuyết tật, ốm bệnh không thể đi đăng ký kết hôn được.

- Các trường hợp khác do UBND cấp xã chủ động quyết định căn cứ điều kiện thực tế.

2. Dù là đăng ký kết hôn thông thường hay đăng ký kết hôn lưu động, đều phải đảm bảo 02 nguyên tắc cơ bản của việc đăng ký kết hôn, đó là:

• 02 bên nam, nữ đều phải đáp ứng đủ các điều kiện kết hôn theo pháp luật về hôn nhân gia đình:

- Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên;

- Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định.

- Cả hai bên nam, nữ không bị mất năng lực hành vi dân sự;

- Việc kết hôn không thuộc 01 trong các trường hợp cấm kết hôn sau:

+ Kết hôn giả tạo/tảo hôn/cưỡng ép kết hôn/lừa dối kết hôn/cản trở kết hôn.

+ Một bên đang có vợ/chồng.

+ Nam và nữ có cùng dòng máu về trực hệ/có họ trong phạm vi 03 đời

+ Kết hôn giữa cha, mẹ nuôi với con nuôi/giữa người đã từng là cha, mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng.

• Khi đăng ký kết hôn, cả 02 bên nam, nữ phải cùng có mặt, không được ủy quyền cho người khác.

Nếu quyết định thực hiện đăng ký kết hôn lưu động cho họ, UBND cấp xã có trách nhiệm bố trí thời gian, kinh phí, nhân lực thực hiện. Công chức tư pháp được giao nhiệm vụ có trách nhiệm chuẩn bị đầy đủ mẫu tờ khai, giấy tờ hộ tịch và điều kiện cần thiết, cùng người đề nghị đăng ký kết hôn vào Trại giam để thực hiện đăng ký kết hôn lưu động.

Tại Trại giam, công chức tư pháp kiểm tra, xác minh lại lần cuối về điều kiện kết hôn của 02 bên (có đủ tuổi, có tự nguyện, đang độc thân….); nếu đủ điều kiện thì hướng dẫn họ điền đầy đủ thông tin trong Tờ khai đăng ký kết hôn; trình lãnh đạo UBND cấp xã ký Giấy chứng nhận kết hôn; chứng kiến 02 bên nam, nữ ký vào Giấy chứng nhận kết hôn, Sổ đăng ký kết hôn (mục ghi chú trong Sổ ghi rõ đăng ký lưu động) và trao Giấy chứng nhận kết hôn cho họ tại địa điểm đăng ký lưu động./.

T.H