Đắk Lắk: phê duyệt Dự án “Chuyển đổi nghề trong khai thác thủy sản” - Hướng tới phát triển bền vững

Trong những năm gần đây, hoạt động khai thác thủy sản trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đang đối mặt với nhiều thách thức do tác động của biến đổi khí hậu, sự suy giảm nguồn lợi thủy sản tự nhiên và những hạn chế của một số phương thức khai thác truyền thống. Tính đến ngày 05/12/2025, toàn tỉnh có 2.556 tàu cá, với sản lượng khai thác biển hằng năm khoảng 68.000 tấn. Hoạt động nuôi trồng, khai thác thủy sản nội địa chủ yếu mang tính nhỏ lẻ, thâm canh kéo dài trong khi nguồn lợi ngày càng suy giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập và sinh kế của người dân làm nghề cá. Một số nghề khai thác chưa phát huy hiệu quả lợi thế tự nhiên, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và thích ứng với điều kiện mới.

Trước thực tiễn đó, việc hỗ trợ chuyển đổi nghề, củng cố sinh kế, đào tạo kỹ năng và mở rộng cơ hội việc làm cho lao động trong lĩnh vực thủy sản là yêu cầu cấp thiết. Ngày 05/01/2026, UBND tỉnh Đắk Lắk ban hành Quyết định số 11/QĐ-UBND phê duyệt Dự án “Chuyển đổi nghề trong khai thác thủy sản trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk”, nhằm hỗ trợ người lao động khai thác thủy sản chuyển đổi nghề nghiệp phù hợp, ổn định đời sống và phát triển bền vững.

Theo Quyết định phê duyệt, Dự án hướng tới các mục tiêu: hỗ trợ người làm nghề khai thác thủy sản chuyển đổi sang các nghề phù hợp với điều kiện địa phương, có hiệu quả kinh tế và thân thiện với môi trường; nâng cao trình độ, kỹ năng nghề cho lao động thủy sản, tạo điều kiện tiếp cận các mô hình sản xuất, kinh doanh mới; đồng thời góp phần bảo tồn nguồn lợi thủy sản và cải thiện môi trường sinh thái thông qua việc giảm áp lực khai thác. Đồng thời, Dự án tập trung triển khai một số nội dung trọng tâm, gồm: xác định rõ nhóm đối tượng chuyển đổi nghề, trong đó ưu tiên các hộ khai thác thủy sản bị ảnh hưởng bởi suy giảm nguồn lợi; lao động có nhu cầu chuyển đổi nghề; các tổ chức, hợp tác xã có định hướng mở rộng hoạt động nghề mới. Đồng thời, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề cho lao động thủy sản; kết hợp tập huấn kỹ thuật, trang bị kiến thức về sản xuất, kinh doanh nhằm đáp ứng yêu cầu của các nghề mới.

Các ngành, nghề được định hướng chuyển đổi bao gồm: lĩnh vực nông nghiệp – thủy sản (nuôi trồng thủy sản, trong đó có nuôi vùng biển xa; dịch vụ hậu cần nghề cá; cung ứng vật tư, thiết bị nghề cá; chế biến, bảo quản sản phẩm thủy sản); lĩnh vực dịch vụ – du lịch (du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái gắn với bảo tồn và khai thác hợp lý nguồn lợi biển; dịch vụ ăn uống, lưu trú, vận tải khách du lịch ven biển; hoạt động trải nghiệm, giới thiệu văn hóa làng chài truyền thống); lĩnh vực phi nông nghiệp khác (thương mại, buôn bán nhỏ; dịch vụ logistics, vận chuyển hàng hóa; lao động tại các khu, cụm công nghiệp, khu kinh tế ven biển phù hợp với tay nghề của ngư dân).

Bên cạnh đó, Dự án chú trọng hỗ trợ chuyển đổi sinh kế thông qua các chính sách hỗ trợ tài chính, trang thiết bị sản xuất, tư vấn thị trường và định hướng phát triển nghề phù hợp với điều kiện tiêu thụ sản phẩm. Theo đó, Dự án đề ra các nhóm giải pháp và nội dung hỗ trợ chuyển đổi nghề, gồm: (1) hỗ trợ đào tạo, tập huấn nghề mới; hỗ trợ kỹ thuật, tư vấn cho tổ chức, cá nhân khi tham gia chuyển đổi nghề thay thế nghề khai thác thủy sản; (2) hỗ trợ đầu tư ban đầu về trang thiết bị, vật tư, cơ sở hạ tầng, giống nuôi nhằm tạo điều kiện để người dân yên tâm chuyển đổi nghề; (3) hỗ trợ giải bản ngư cụ, trang thiết bị và thực hiện các chính sách an sinh xã hội, góp phần ổn định đời sống, việc làm và bảo hiểm xã hội; (4) hỗ trợ tín dụng thông qua các nguồn vốn vay ưu đãi, quỹ hỗ trợ ngư dân, giúp người dân giảm bớt khó khăn trong thời gian chuyển đổi nghề; (5) xây dựng, phát triển liên kết theo chuỗi giá trị giữa người dân, doanh nghiệp, nhà khoa học và cơ quan quản lý.

Về kinh phí và nguồn vốn thực hiện Dự án, tổng kinh phí dự kiến là 727.544,45 triệu đồng, được bố trí từ ngân sách trung ương, ngân sách địa phương, nguồn kinh phí lồng ghép từ các chương trình, dự án và các nguồn hợp pháp khác theo quy định. Kinh phí được phân kỳ thực hiện theo hai giai đoạn: giai đoạn 2025–2026 tập trung điều tra, rà soát, khảo sát, thống kê nhu cầu chuyển đổi nghề và đào tạo nghề của ngư dân; giai đoạn 2026–2030 triển khai các chính sách hiện hành nhằm hỗ trợ chủ phương tiện và ngư dân trong quá trình chuyển đổi nghề.

Công tác theo dõi, giám sát và đánh giá hiệu quả thực hiện Dự án được tăng cường nhằm kịp thời điều chỉnh, nhân rộng các mô hình hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng và tính bền vững của hoạt động chuyển đổi nghề. Việc triển khai Dự án thể hiện quyết tâm của tỉnh trong đổi mới phương thức phát triển kinh tế thủy sản theo hướng bền vững, góp phần ổn định sinh kế, nâng cao thu nhập cho người lao động, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và bảo vệ môi trường sinh thái trên địa bàn tỉnh./.

B.Tuyết