Chính phủ tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp

Nhằm tạo điều kiện thuận lợi, thông thoáng, khuyến khích phát triển sản xuất, kinh doanh, thời gian gần đây, Chính phủ liên tiếp có văn bản, chính sách cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong các lĩnh vực nói chung, trong lĩnh vực tư pháp nói riêng.

Nếu như thủ tục, quy định trong lĩnh vực luật sư, đấu giá tài sản mới được cắt giảm, đơn giản hóa tại Nghị quyết số 66.16/2026/NQ-CP ngày 07/4/2026 của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, quy định liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh thì gần đây nhất, Chính phủ lại tiếp tục có Nghị quyết số 24/2026/NQ-CP ngày 29/04/2026 cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh lĩnh vực quốc phòng, nội vụ, tài chính, xây dựng, ngoại giao, tư pháp, ngân hàng – tại Phụ lục I.6 đã xác định cắt giảm, đơn giản hóa 03 thủ tục trong lĩnh vực quản tài viên; hoạt động quản lý, thanh lý tài sản, cụ thể:

1. Không còn thực hiện thủ tục “Đăng ký hành nghề quản lý, thanh lý tài sản đối với doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản”

• Trước đây: Doanh nghiệp có đủ điều kiện (công ty hợp danh hành nghề quản lý, thanh lý tài sản có từ 02 thành viên hợp danh trở lên là Quản tài viên; tổng giám đốc hoặc Giám đốc của công ty hợp danh là Quản tài viên; thành viên hợp danh là Quản tài viên của công ty không được đồng thời làm chủ doanh nghiệp tư nhân hành nghề quản lý, thanh lý tài sản hoặc thành viên hợp danh của công ty hợp danh hành nghề quản lý, thanh lý tài sản khác để hành nghề quản lý, thanh lý tài sản, trừ trường hợp được sự nhất trí của các thành viên hợp danh còn lại. Doanh nghiệp tư nhân hành nghề quản lý, thanh lý tài sản có chủ doanh nghiệp là Quản tài viên, đồng thời là Giám đốc) thì được đăng ký hành nghề quản lý, thanh lý tài sản. Doanh nghiệp phải nộp hồ sơ đến Sở Tư pháp nơi doanh nghiệp đặt trụ sở (gồm Giấy đề nghị, bản sao chứng chỉ quản tài viên, bản sao Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp) để xem xét, ghi tên doanh nghiệp vào Danh sách doanh nghiệp hành nghề quản lý, thanh lý tài sản tại địa phương hoặc từ chối nếu có lý do chính đáng. Như vậy, đầu tiên doanh nghiệp phải đăng ký thành lập theo Luật Doanh nghiệp, sau đó, phải đăng ký hành nghề theo Luật Phục hồi, phá sản năm 2025 thì mới được hoạt động.
• Theo Nghị quyết số 24/2026/NQ-CP: Doanh nghiệp đã thành lập theo Luật Doanh nghiệp chỉ cần gửi Thông báo việc đã đăng ký doanh nghiệp hoạt động quản lý, thanh lý tài sản (gồm tên, mã số doanh nghiệp) đến Sở Tư pháp nơi doanh nghiệp đặt trụ sở để ghi tên vào Danh sách doanh nghiệp hành nghề quản lý, thanh lý tài sản tại địa phương – không còn phải đăng ký hành nghề với Sở Tư pháp nữa.

(nếu doanh nghiệp chấm dứt hoạt động hoặc thay đổi nội dung đăng ký không còn có hoạt động quản lý, thanh lý tài sản thì trong thời hạn 03 ngày làm việc, trước ngày dự kiến chấm dứt phải gửi Thông báo cho Sở Tư pháp để xóa tên khỏi Danh sách nêu trên – quy định này vẫn như trước đây)

2. Không còn thực hiện thủ tục “Thay đổi thành viên hợp danh của công ty hợp danh hoặc thay đổi chủ doanh nghiệp tư nhân của doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản”

• Trước đây: Khi có thay đổi thành viên hợp danh của Công ty hợp danh hoặc chủ doanh nghiệp tư nhân của doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản thì trong thời hạn 05 ngày làm việc (kể từ ngày được bổ sung vào hồ sơ đăng ký doanh nghiệp theo quy định pháp luật về doanh nghiệp), doanh nghiệp phải nộp hồ sơ đề nghị về Sở Tư pháp để Sở Tư pháp ghi nhận sự thay đổi vào Danh sách Quản tài viên, doanh nghiệp hành nghề quản lý, thanh lý tài sản tại địa phương; thành viên hợp danh, chủ doanh nghiệp tư nhân mới phải được đăng ký hành nghề Quản tài viên tại Sở Tư pháp. Như vậy, đầu tiên doanh nghiệp phải làm thủ tục bổ sung vào hồ sơ đăng ký doanh nghiệp theo pháp luật về doanh nghiệp; sau đó, làm thủ tục thay đổi theo pháp luật về phục hồi, phá sản.
• Theo Nghị quyết số 24/2026/NQ-CP: Doanh nghiệp chỉ phải gửi Thông báo đến Sở Tư pháp để ghi nhận thông tin thay đổi vào Danh sách quản tài viên, doanh nghiệp hoạt động quản lý, thanh lý tài sản – không còn phải thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi nữa.

3. Không còn thực hiện thủ tục “Thay đổi tên, địa chỉ trụ sở, văn phòng đại diện, chi nhánh, người đại diện theo pháp luật, danh sách quản tài viên hành nghề trong doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản”

• Trước đây: Khi có thay đổi tên, địa chỉ trụ sở, văn phòng đại diện, chi nhánh, người đại diện theo pháp luật, danh sách quản tài viên hành nghề trong doanh nghiệp thì trong thời hạn 05 ngày làm việc (kể từ ngày được bổ sung vào hồ sơ đăng ký doanh nghiệp theo quy định pháp luật về doanh nghiệp), doanh nghiệp phải nộp hồ sơ đề nghị về Sở Tư pháp để Sở Tư pháp ghi nhận sự thay đổi vào Danh sách Quản tài viên, doanh nghiệp hành nghề quản lý, thanh lý tài sản tại địa phương; nếu bổ sung Quản tài viên hành nghề trong doanh nghiệp thì doanh nghiệp phải đăng ký hành nghề cho người được bổ sung. Như vậy, đầu tiên doanh nghiệp phải làm thủ tục bổ sung vào hồ sơ đăng ký doanh nghiệp theo pháp luật về doanh nghiệp; sau đó, làm thủ tục thay đổi theo pháp luật về phục hồi, phá sản.

• Theo Nghị quyết số 24/2026/NQ-CP: Trong thời hạn 05 ngày làm việc (kể từ ngày được bổ sung vào hồ sơ đăng ký doanh nghiệp theo pháp luật về doanh nghiệp), doanh nghiệp có Thông báo về việc điều chỉnh thông tin hoạt động quản lý, thanh lý tài sản đến Sở Tư pháp để ghi thông tin những thay đổi này - không còn phải thực hiện thủ tục đăng ký thay đổi nữa.

Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 29/4/2026 đến trước ngày 01/3/2027. Trong thời gian này, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ có trách nhiệm trình cơ quan, người có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền văn bản quy phạm pháp luật liên quan để cắt giảm, đơn giản hoá thủ tục hành chính, quy định liên quan đến sản xuất, kinh doanh, để đảm bảo từ ngày 01/3/2027 trở đi được áp dụng theo văn bản pháp luật chuyên ngành; trường hợp văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành được ban hành trong giai đoạn Nghị quyết đang có hiệu lực thì sẽ thực hiện theo quy định pháp luật chuyên ngành./.

N.H