Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu triển khai khẩn các quy định mới về tài nguyên nước

Nhằm triển khai đồng bộ, hiệu quả hệ thống văn bản pháp luật mới trong lĩnh vực tài nguyên nước, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Công văn số 718/BNNMT-TNN ngày 22/01/2026 đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm theo quy định.

Thời gian qua, Quốc hội, Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành nhiều văn bản quan trọng sửa đổi, bổ sung pháp luật về tài nguyên nước. Cụ thể gồm Luật số 146/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 11/12/2025, sửa đổi, bổ sung Luật Tài nguyên nước số 28/2023/QH15; Nghị định số 23/2026/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 17/01/2026 quy định chi tiết thi hành một số nội dung của Luật; cùng với Thông tư số 06/2026/TT-BNNMT của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường sửa đổi, bổ sung một số thông tư liên quan đến quản lý tài nguyên nước.

Các văn bản này tạo cơ sở pháp lý quan trọng nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về tài nguyên nước trong giai đoạn mới.

* Những nội dung sửa đổi, bổ sung đáng chú ý:

Theo Luật số 146/2025/QH15, một số quy định liên quan đến thời hạn và nguyên tắc cấp phép thăm dò, khai thác nước đã được bãi bỏ, giao Chính phủ quy định chi tiết. Luật đồng thời bổ sung trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong việc xây dựng mạng lưới quan trắc tài nguyên nước và tổ chức công bố vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt.

Nghị định số 23/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định về ngưỡng khai thác nước dưới đất, áp dụng đối với các khu vực như đồng bằng sông Hồng, Đông Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long. Nghị định cũng điều chỉnh thẩm quyền chấp thuận phương án chuyển nước liên tỉnh, liên lưu vực theo hướng thống nhất, chuyển từ Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sang Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Bên cạnh đó, Nghị định quy định cụ thể việc lập danh mục hồ, ao, đầm, phá không được san lấp và thẩm quyền xem xét thu hẹp các vùng nước này; bổ sung nguyên tắc, điều kiện cấp phép thăm dò, khai thác tài nguyên nước; tiếp tục phân cấp thẩm quyền cấp phép đối với một số trường hợp cho địa phương; đồng thời sửa đổi quy định về cấp phép hành nghề khoan nước dưới đất.

Đối với Thông tư số 06/2026/TT-BNNMT, nội dung sửa đổi tập trung làm rõ đối tượng phải xác định và công bố vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt, góp phần bảo đảm thống nhất trong quá trình triển khai tại địa phương.

Đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo tổ chức tuyên truyền, phổ biến sâu rộng các quy định mới của Luật số 146/2025/QH15, Nghị định số 23/2026/NĐ-CP và Thông tư số 06/2026/TT-BNNMT. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan nghiên cứu, quán triệt và hướng dẫn thực hiện tới các cấp chính quyền, tổ chức, cá nhân và người dân.

Các địa phương cần tập trung triển khai các nhiệm vụ quản lý nhà nước theo đúng lộ trình quy định. Trong đó, việc xây dựng và ban hành Kế hoạch bảo vệ nước dưới đất trên địa bàn tỉnh phải được hoàn thành trước ngày 01/7/2027. Từ ngày 01/7/2026, Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện việc kê khai khai thác nước dưới đất đối với hộ gia đình theo thẩm quyền. Song song với đó, các cơ quan chức năng rà soát, đôn đốc các tổ chức, cá nhân hoàn thành thủ tục đăng ký, cấp phép khai thác tài nguyên nước và nộp hồ sơ tính tiền cấp quyền khai thác theo quy định của pháp luật.

Đối với các công trình thủy lợi được xây dựng trước ngày 01/01/2013, các địa phương cần hoàn thành đầy đủ thủ tục pháp lý chậm nhất trước ngày 30/6/2027. Việc đăng ký sử dụng mặt nước, đào hồ, ao và các hoạt động tạo không gian trữ nước, cảnh quan đã thực hiện trước ngày 01/7/2024 cũng phải được hoàn thành đăng ký chậm nhất trước ngày 30/6/2026, bảo đảm thống nhất trong công tác quản lý.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh, việc thực hiện đầy đủ các thủ tục pháp lý theo Luật số 146/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành là yêu cầu cần thiết nhằm bảo đảm tính nghiêm minh, bình đẳng của pháp luật, đồng thời phòng ngừa nguy cơ bị xử phạt vi phạm hành chính, truy thu lợi ích bất hợp pháp hoặc bị xem xét xử lý hình sự trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng.

Trong quá trình tổ chức thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố kịp thời phản ánh để được hướng dẫn, tháo gỡ./.

Lê Thủy