Tìm hiểu về những điểm mới của Nghị định số 183/2026/NĐ-CP trong lĩnh vực phòng, chống thiên tai; thủy lợi; đê điều

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 183/2026/NĐ-CP ngày 25/5/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 03/2022/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống thiên tai; thủy lợi; đê điều. Nghị định bổ sung nhiều quy định mới nhằm tăng cường bảo vệ công trình phòng, chống thiên tai và công trình thủy lợi, đồng thời nâng mức xử phạt đối với nhiều hành vi vi phạm.

Hỏi: Nghị định số 183/2026/NĐ-CP bổ sung quy định mới nào liên quan đến công trình phòng, chống thiên tai?

Trả lời:

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Nghị định số 183/2026/NĐ-CP là bổ sung khoản 1a vào Điều 10 của Nghị định số 03/2022/NĐ-CP, quy định xử phạt đối với hành vi để phương tiện vào công trình phòng, chống thiên tai.

Theo đó, cá nhân, tổ chức có hành vi để phương tiện vào công trình kè, công trình chống sạt lở, công trình chống sụt lún đất, công trình chống lũ quét, công trình cảnh báo thiên tai sẽ bị phạt tiền từ 01 triệu đồng đến 03 triệu đồng.

Quy định này nhằm tăng cường bảo vệ các công trình phục vụ phòng, chống thiên tai, hạn chế nguy cơ hư hỏng, xuống cấp công trình trong quá trình khai thác, sử dụng.

Hỏi: Việc xây dựng, mở rộng công trình trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi bị xử phạt như thế nào?

Trả lời:

Nghị định số 183/2026/NĐ-CP sửa đổi khoản 4 Điều 24 của Nghị định số 03/2022/NĐ-CP theo hướng nâng mức xử phạt và phân chia cụ thể theo quy mô vi phạm.

Đối với hành vi xây dựng, mở rộng, lấn chiếm làm tăng diện tích công trình hoặc tăng chiều dài công trình dạng tuyến, tường trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi, mức xử phạt được áp dụng từ 2 triệu đồng đến 100 triệu đồng. Cụ thể:

• Phạt từ 02 triệu đồng đến 05 triệu đồng nếu diện tích tăng dưới 5m² hoặc chiều dài tăng dưới 10m;
• Phạt từ 05 triệu đồng đến 10 triệu đồng nếu diện tích tăng từ 5m² đến dưới 10m² hoặc chiều dài tăng từ 10m đến dưới 20m;
• Phạt từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng nếu diện tích tăng từ 10m² đến dưới 20m² hoặc chiều dài tăng từ 20m đến dưới 40m;
• Phạt từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng nếu diện tích tăng từ 20m² đến dưới 30m² hoặc chiều dài tăng từ 40m đến dưới 60m;
• Phạt từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng nếu diện tích tăng từ 30m² đến dưới 50m² hoặc chiều dài tăng từ 60m đến dưới 80m;
• Phạt từ 50 triệu đồng đến 100 triệu đồng nếu diện tích tăng từ 50m² trở lên hoặc chiều dài tăng từ 80m trở lên.

Việc quy định chi tiết theo từng mức độ vi phạm nhằm bảo đảm tính răn đe, phù hợp với quy mô và hậu quả của hành vi xâm phạm công trình thủy lợi.

Hỏi: Xây dựng công trình không phép trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi sẽ bị xử phạt ra sao?

Trả lời:

Nghị định số 183/2026/NĐ-CP bổ sung khoản 7a Điều 24 quy định xử phạt đối với hành vi xây dựng nhà ở, nơi sản xuất và các công trình kiên cố khác không có giấy phép hoạt động trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Mức xử phạt được chia theo diện tích công trình vi phạm cụ thể như sau:

• Từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng đối với công trình dưới 10m²;
• Từ 20 triệu đồng đến 40 triệu đồng đối với công trình từ 10m² đến dưới 20m²;
• Từ 40 triệu đồng đến 80 triệu đồng đối với công trình từ 20m² đến dưới 40m²;
• Từ 80 triệu đồng đến 100 triệu đồng đối với công trình từ 40m² đến dưới 50m²;
• Từ 100 triệu đồng đến 200 triệu đồng đối với công trình từ 50m² trở lên.

So với trước đây, quy định mới đã cụ thể hóa mức xử phạt theo quy mô công trình, tạo cơ sở thuận lợi cho việc áp dụng trong thực tiễn.

Hỏi: Mức xử phạt đối với hành vi xây dựng cầu kiên cố không phép trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi được quy định như thế nào?

Trả lời:

Nghị định số 183/2026/NĐ-CP cũng bổ sung khoản 7b Điều 24 quy định xử phạt đối với hành vi xây dựng cầu không có giấy phép hoạt động trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Mức xử phạt cụ thể gồm:

• Từ 03 triệu đồng đến 05 triệu đồng đối với hành vi xây dựng cầu tạm dân sinh;
• Từ 05 triệu đồng đến 15 triệu đồng đối với cầu kiên cố dài dưới 5m;
• Từ 15 triệu đồng đến 30 triệu đồng đối với cầu kiên cố dài từ 5m đến dưới 7m;
• Từ 30 triệu đồng đến 60 triệu đồng đối với cầu kiên cố dài từ 7m đến dưới 10m;
• Từ 60 triệu đồng đến 110 triệu đồng đối với cầu kiên cố dài từ 10m đến dưới 15m;
• Từ 110 triệu đồng đến 180 triệu đồng đối với cầu kiên cố dài từ 15m đến dưới 20m;
• Từ 180 triệu đồng đến 250 triệu đồng đối với cầu kiên cố dài từ 20m trở lên.

Đây là một trong những nội dung có mức xử phạt cao nhất được bổ sung tại Nghị định số 183/2026/NĐ-CP, nhằm tăng cường quản lý hoạt động xây dựng trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi, bảo đảm an toàn công trình và dòng chảy.

Hỏi: Nghị định số 183/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ thời điểm nào?

Trả lời:

Theo quy định, Nghị định số 183/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10/7/2026.

Lê Thủy