Thí điểm chế định luật sư công từ ngày 01/10/2026

Từ ngày 01/10/2026, Nghị quyết số 24/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội về việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công chính thức có hiệu lực; được thực hiện trong thời gian 02 năm, từ ngày 01/10/2026 đến hết ngày 30/9/2028, tại 08 bộ (Bộ Quốc phòng, Công an, Bộ Tư pháp, Ngoại giao, Tài chính,  Công Thương, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường) và 10 UBND các tỉnh thành phố trực thuộc Trung ương (Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Đồng Nai, Khánh Hòa, Lâm Đồng). Đây là cơ sở pháp lý để triển khai một cơ chế mới, từng bước hình thành đội ngũ luật sư thực hiện các công việc có tính chất pháp lý trong khu vực nhà nước.

Theo Nghị quyết số 24/2026/QH16, luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân hoặc người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước thuộc phạm vi thí điểm, được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư để thực hiện các công việc có tính chất pháp lý. nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức thuộc hệ thống chính trị và doanh nghiệp nhà nước.

Việc hình thành đội ngũ luật sư công nhằm bổ sung nguồn nhân lực có chuyên môn và kỹ năng hành nghề luật sư cho khu vực nhà nước. Trong phạm vi nhiệm vụ được giao, luật sư công thực hiện các công việc:

- Tư vấn pháp luật, đại diện, tham gia tố tụng; tham gia giải quyết các vụ kiện, tranh chấp trong nước và quốc tế về đầu tư, thương mại, công pháp quốc tế, tư pháp quốc tế, hành chính, dân sự; tham gia quá trình thi hành án dân sự, thi hành án hành chính.

- Tư vấn pháp lý trong quá trình xây dựng, triển khai các dự án kinh tế - xã hội.

- Tham gia giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài

- Các công việc có tính chất pháp lý khác.

Một trong những nội dung được Nghị quyết xác định là phải bảo đảm phân định rõ phạm vi hoạt động của luật sư công với các hoạt động pháp lý hiện có. Theo đó, công việc của luật sư công không bao gồm hoạt động trợ giúp pháp lý theo quy định của pháp luật về trợ giúp pháp lý và không trùng lặp với hoạt động pháp chế của cơ quan, tổ chức.

Để triển khai Nghị quyết số 24/2026/QH16, ngày 21/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 364/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Nghị quyết số 24/2026/QH16. Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/10/2026, quy định biện pháp để tổ chức thực hiện thí điểm chế định luật sư công, gồm:

- Quy định về luật sư công (đào tạo nghề luật sư cho người muốn trở thành luật sư công; tập sự hành nghề luật sư để trở thành luật sư công; tham dự kỳ kiểm tra kết quả tập sự hành nghề luật sư, cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư; gia nhập Đoàn Luật sư, cấp Thẻ luật sư cho luật sư công; lập danh sách luật sư công; bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho luật sư công…)

- Giải quyết các công việc có tính chất pháp lý tại khu vực nhà nước (cử luật sư công tham gia giải quyết công việc có tính chất pháp lý tại khu vực nhà nước; từ chối tham gia giải quyết vụ, việc; ký hợp đồng dịch vụ pháp lý với tổ chức hành nghề luật sư)

- Chế độ, chính sách, kinh phí đảm bảo cho hoạt động của luật sư công; quản lý luật sư công; xử phạt vi phạm và giải quyết khiếu nại, tố cáo đối với luật sư công.

Trong thời gian 02 năm thí điểm, các cơ quan có thẩm quyền ngoài tổ chức thực hiện, còn theo dõi, đánh giá và tổng kết mô hình trên thực tiễn. Kết quả thí điểm sẽ là cơ sở để đánh giá ưu điểm, khó khăn, vướng mắc và yêu cầu hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật về luật sư công về mặt thực tiễn, góp phần tăng cường nguồn lực pháp lý chuyên sâu, nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, đơn vị, tổ chức của Nhà nước, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ./.

Đặng Hợi