Tăng cường xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong tình hình mới

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ và yêu cầu phát triển kinh tế nhanh, bền vững đang đặt ra nhiều thách thức mới đối với thị trường lao động, UBND tỉnh Đắk Lắk đã xây dựng Đề án “Phát triển quan hệ lao động trong tình hình mới trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2026-2030” với nhiều mục tiêu, giải pháp mang tính toàn diện, đồng bộ và lâu dài. Không chỉ hướng tới bảo đảm quyền lợi của người lao động và người sử dụng lao động, Đề án còn được kỳ vọng sẽ góp phần giữ vững môi trường đầu tư, ổn định an ninh trật tự và tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn mới.

Sau sáp nhập, tỉnh Đắk Lắk diện tích tự nhiên 18.096,40 km², đứng thứ 3 cả nước; có 102 đơn vị hành chính cấp xã, phường với dân số trung bình là 3.346.853 người, trong đó số lao động trong độ tuổi là 1.625.317 người, mật độ dân số đạt 156 người/km². Toàn tỉnh hiện có 01 Ban Quản lý khu kinh tế, 07 khu công nghiệp, 10 cụm công nghiệp đang hoạt động cùng khoảng 18.492 doanh nghiệp và 1.750 chi nhánh doanh nghiệp ngoài tỉnh đăng ký hoạt động tại địa phương. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết về xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ.

Theo đánh giá, việc triển khai Chỉ thị số 37-CT/TW của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ trong tình hình mới của tỉnh Đắk Lắk trong những năm qua đã đạt nhiều kết quả tích cực. Nhận thức của các cấp, các ngành, doanh nghiệp và người lao động từng bước được nâng lên; tổ chức Công đoàn ngày càng phát huy vai trò đại diện, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động; đời sống vật chất, tinh thần của công nhân lao động tiếp tục được cải thiện. Đáng chú ý, nhiều năm qua trên địa bàn tỉnh không xảy ra đình công, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội và môi trường đầu tư kinh doanh…

Đề án cho thấy công tác chăm lo người lao động tiếp tục được các cấp Công đoàn quan tâm thực hiện với nhiều hoạt động thiết thực. Hiện nay, Liên đoàn Lao động tỉnh đang quản lý 668 công đoàn cơ sở với 60.842 đoàn viên; trong đó có 409 công đoàn cơ sở doanh nghiệp ngoài Nhà nước, 27 công đoàn cơ sở doanh nghiệp Nhà nước, 45 công đoàn cơ sở hợp tác xã và 18 nghiệp đoàn cơ sở.

Riêng trong năm 2025, các cấp công đoàn đã phối hợp tổ chức thăm hỏi, hỗ trợ hơn 118.768 lượt đoàn viên, người lao động có hoàn cảnh khó khăn, bị bệnh hiểm nghèo, tai nạn lao động với tổng kinh phí trên 34 tỷ đồng; hỗ trợ xây dựng, sửa chữa 135 căn nhà “Mái ấm Công đoàn” với tổng số tiền 6,36 tỷ đồng. Đặc biệt, sau ảnh hưởng của bão số 13 và mưa lũ tháng 11/2025, Liên đoàn Lao động tỉnh đã kịp thời hỗ trợ 5.757 đoàn viên, người lao động bị thiệt hại với tổng số tiền 3,803 tỷ đồng.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Đề án cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế trong quan hệ lao động hiện nay như tình trạng vi phạm pháp luật về bảo hiểm xã hội, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, an toàn vệ sinh lao động vẫn còn xảy ra; việc thực hiện đối thoại và quy chế dân chủ ở cơ sở tại một số doanh nghiệp chưa thực chất; hoạt động thương lượng tập thể còn mang tính hình thức.

Theo số liệu của Đề án, đến nay toàn tỉnh có 406 doanh nghiệp xây dựng quy chế dân chủ ở cơ sở; 406 doanh nghiệp tổ chức đối thoại tại nơi làm việc; 440 đơn vị ký kết thỏa ước lao động tập thể. Tuy nhiên, nhiều thỏa ước lao động tập thể vẫn chủ yếu sao chép quy định pháp luật, chưa thực sự là kết quả của quá trình thương lượng giữa các bên. Đáng chú ý, mới có khoảng 500 lượt doanh nghiệp ban hành và đăng ký nội quy lao động với Sở Nội vụ, chỉ chiếm khoảng 20% số doanh nghiệp có sử dụng từ 10 lao động trở lên.

Đề án cũng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới công tác quản lý nhà nước về quan hệ lao động trong bối cảnh thực hiện Bộ luật Lao động năm 2019, Luật Công đoàn năm 2024 và các cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia, đặc biệt là Công ước số 98 của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) về quyền tổ chức và thương lượng tập thể. Theo đó, tỉnh Đắk Lắk đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành việc xây dựng và vận hành hệ thống quan hệ lao động phù hợp với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và các tiêu chuẩn lao động quốc tế cơ bản mà Việt Nam đã cam kết thực hiện.

Trong các chỉ tiêu cụ thể, tỉnh phấn đấu 100% tổ chức đại diện hợp pháp của người lao động khi có yêu cầu được hướng dẫn thành lập, đăng ký hoạt động đúng quy định pháp luật; 100% cán bộ quản lý nhà nước về quan hệ lao động được đào tạo, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng chuyên môn; ít nhất 75% cán bộ ban chấp hành, ban lãnh đạo tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở được tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng quan hệ lao động sau khi được bầu.

Đồng thời, tỉnh phấn đấu ít nhất 85% doanh nghiệp có tổ chức đại diện người lao động đủ điều kiện theo quy định tiến hành thương lượng, ký kết thỏa ước lao động tập thể và gửi cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Để thực hiện các mục tiêu trên, Đề án đề ra nhiều nhóm giải pháp trọng tâm như tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về quan hệ lao động; củng cố đội ngũ hòa giải viên lao động, trọng tài viên lao động; nâng cao chất lượng đối thoại, thương lượng tập thể; thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực lao động; phát triển hệ thống thông tin thị trường lao động; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật lao động tại doanh nghiệp.

Tỉnh cũng sẽ tiếp tục triển khai các chính sách phúc lợi dành cho người lao động như phát triển nhà ở xã hội, xây dựng trường học, nhà trẻ, thiết chế văn hóa, thể thao phục vụ công nhân lao động nhằm nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người lao động.

Đề án “Phát triển quan hệ lao động trong tình hình mới trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2026-2030” với định hướng rõ ràng cùng các giải pháp cụ thể, đồng bộ, sẽ tạo nền tảng quan trọng để xây dựng môi trường lao động ổn định, hiện đại, hài hòa lợi ích giữa các bên, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển bền vững của tỉnh trong thời kỳ mới./.

Lê Thủy