Quyết liệt ngăn chặn khai thác hải sản bất hợp pháp, tạo chuyển biến thực chất trong công tác chống IUU

Nhằm tiếp tục triển khai hiệu quả các nhiệm vụ chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), góp phần cùng cả nước sớm tháo gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” của Ủy ban Châu Âu (EC), Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk đã yêu cầu các sở, ngành, lực lượng chức năng và các địa phương ven biển tập trung cao độ, triển khai quyết liệt các nhiệm vụ trọng tâm theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng tại Phiên họp lần thứ 35 của Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác IUU và phát triển bền vững ngành thủy sản.

Theo đó, các cơ quan, đơn vị phải phát huy tinh thần trách nhiệm cao nhất, khẩn trương rà soát, khắc phục triệt để những tồn tại, hạn chế đã được chỉ ra; xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, địa phương và cá nhân liên quan; bảo đảm mọi nhiệm vụ đều có đầu mối chịu trách nhiệm, tiến độ cụ thể và kết quả rõ ràng. Mục tiêu đặt ra là tạo chuyển biến thực chất, bền vững trong công tác phòng, chống khai thác IUU, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và nâng cao uy tín của ngành thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU của tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ động tham mưu, đôn đốc và tổ chức triển khai đồng bộ các nhiệm vụ chống khai thác IUU. Trong thời gian tới, ngành nông nghiệp sẽ tập trung thực hiện đợt cao điểm khắc phục các khuyến nghị của EC; tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong lĩnh vực thủy sản; xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là rà soát, đưa vào quản lý toàn bộ tàu cá không đủ điều kiện hoạt động và tàu cá “03 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép khai thác); quản lý chặt chẽ đội tàu cá, đặc biệt là nhóm tàu có chiều dài từ 12 mét đến dưới 15 mét – nhóm tàu có nguy cơ cao vi phạm quy định về khai thác IUU. Tỉnh kiên quyết không để phát sinh trường hợp tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.

Cùng với đó, công tác kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến; giám sát sản lượng thủy sản khai thác qua cảng; truy xuất nguồn gốc thủy sản và theo dõi hoạt động tàu cá qua hệ thống giám sát hành trình (VMS) sẽ tiếp tục được tăng cường. Việc xác minh, xử lý các hành vi vi phạm sẽ được thực hiện nghiêm minh, đúng quy định của pháp luật.

Yêu cầu triển khai đồng bộ Hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT) tại tất cả các cảng cá trên địa bàn; đẩy mạnh cập nhật, chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu nghề cá, bảo đảm dữ liệu đầy đủ, chính xác, đồng bộ với cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia.

Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh được giao tiếp tục duy trì các hoạt động tuần tra, kiểm tra, kiểm soát trên biển, nhất là tại các khu vực trọng điểm. Các đồn, trạm kiểm soát biên phòng sẽ tăng cường giám sát hoạt động của tàu cá, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đặc biệt là các trường hợp liên quan đến thiết bị giám sát hành trình VMS.

Đối với các trường hợp mất kết nối tín hiệu VMS, lực lượng chức năng phải tiến hành xác minh, làm rõ nguyên nhân; xử lý nghiêm những trường hợp cố tình vô hiệu hóa thiết bị để che giấu hành vi vi phạm. Đồng thời, tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương trong quản lý tàu cá tại các bãi ngang, cửa sông; chia sẻ và cập nhật dữ liệu giữa các lực lượng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát hoạt động khai thác thủy sản.

Công an tỉnh tiếp tục chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ theo dõi, điều tra, xác minh và xử lý các vụ việc có dấu hiệu vi phạm hình sự trong lĩnh vực khai thác thủy sản bất hợp pháp thuộc thẩm quyền. Việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm sẽ góp phần nâng cao tính răn đe, phòng ngừa và bảo đảm thực thi pháp luật hiệu quả.

Đối với các xã, phường ven biển có tàu cá hoạt động, Chủ tịch UBND cấp xã được giao trách nhiệm trực tiếp trong công tác quản lý tàu cá trên địa bàn. Các địa phương phải tổ chức rà soát, lập danh sách, quản lý chặt chẽ tàu cá không đủ điều kiện hoạt động và tàu cá “03 không”; phân công cán bộ theo dõi, giám sát thường xuyên, cập nhật đầy đủ thông tin về tàu cá, vị trí neo đậu và các biến động liên quan. Tăng cường kiểm tra, giám sát, tuyệt đối không để tàu cá không đủ điều kiện hoạt động hoặc tàu cá “03 không” lén lút xuất bến thông qua các bến ngang, bến tự phát hoặc địa điểm không được phép. Mọi trường hợp vi phạm phải được phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời theo quy định; đồng thời làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan nếu để xảy ra vi phạm.

Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh về kết quả quản lý tàu cá trên địa bàn. Trường hợp để phát sinh vi phạm do buông lỏng quản lý sẽ bị xem xét trách nhiệm theo quy định.

Bên cạnh các giải pháp quản lý và kiểm tra, tỉnh Đắk Lắk yêu cầu các địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho ngư dân, chủ tàu, thuyền trưởng và các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thủy sản. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các quy định về chống khai thác IUU, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong hoạt động khai thác thủy sản và các chế tài xử lý vi phạm.

Việc triển khai đồng bộ, quyết liệt các nhiệm vụ chống khai thác IUU không chỉ nhằm thực hiện các khuyến nghị của EC mà còn góp phần xây dựng nghề cá hiện đại, có trách nhiệm, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và nâng cao giá trị, uy tín của sản phẩm thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế. Đây là nhiệm vụ quan trọng đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, các lực lượng chức năng, chính quyền địa phương và đặc biệt là sự đồng hành, chấp hành nghiêm các quy định pháp luật của cộng đồng ngư dân./.

Lê Thủy