Hội đồng bầu cử Quốc gia ra Nghị quyết hướng dẫn xử lý trường hợp ứng cử viên HĐND bị khuyết vì lý do bất khả kháng

Ngày 29 tháng 01 năm 2026, Hội đồng Bầu cử Quốc gia đã ban hành Nghị quyết số 115/NQ-HĐBCQG hướng dẫn chi tiết việc xử lý các trường hợp khuyết người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp vì lý do bất khả kháng, nhằm đảm bảo cuộc bầu cử diễn ra đúng quy định của pháp luật.

Nghị quyết này áp dụng đối với trường hợp khuyết người ứng cử đại biểu HĐND vì lý do bất khả kháng (như qua đời, bị xóa tên khỏi danh sách chính thức...) sau khi Ủy ban bầu cử đã công bố danh sách ứng cử viên chính thức, khiến người đó không thể tiếp tục tham gia ứng cử.

Hội đồng Bầu cử Quốc gia quy định hai giai đoạn xử lý chính, với quyết định thuộc thẩm quyền của Ủy ban bầu cử sau khi đã thống nhất với Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp.

1. Giai đoạn từ sau công bố đến trước ngày niêm yết danh sách:

- Giữ nguyên danh sách: Nếu số ứng cử viên còn lại vẫn đảm bảo theo quy định pháp luật.

- Bổ sung người thay thế: Áp dụng khi số ứng cử viên còn lại không đủ. Người được bổ sung phải là người có số phiếu tín nhiệm cao nhất (trên 50%) trong số những người còn lại từ danh sách hiệp thương lần thứ ba, và việc bổ sung phải hoàn thành trước ngày niêm yết ít nhất 02 ngày.

- Giảm số đại biểu được bầu: Áp dụng nếu không thể thực hiện được hai phương án trên, nhằm đảm bảo tỷ lệ ứng cử viên theo luật định.

2. Giai đoạn từ sau niêm yết danh sách đến ngày bầu cử:

- Giữ nguyên danh sách: Nếu số người ứng cử còn lại vẫn nhiều hơn ít nhất một người so với số đại biểu được bầu tại đơn vị đó.

- Giảm số đại biểu được bầu: Nếu số ứng cử viên còn lại không còn nhiều hơn ít nhất một người so với số đại biểu cần bầu, nhằm duy trì tính cạnh tranh của cuộc bầu cử.

Ủy ban bầu cử sau khi ra quyết định phải báo cáo ngay lên Ủy ban bầu cử cấp tỉnh (nếu khuyết ứng cử viên HĐND cấp xã); Lên Hội đồng Bầu cử Quốc gia (nếu khuyết ứng cử viên HĐND cấp tỉnh).

Nghị quyết có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành. Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan có trách nhiệm thực hiện nghiêm túc.

Nghị quyết này được ban hành nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Bầu cử, đảm bảo tính linh hoạt và pháp lý cho công tác tổ chức bầu cử khi phát sinh tình huống đặc biệt./.

Lê Thủy