Bộ Y tế ban hành Chỉ thị khẩn về tăng cường giám sát phòng, chống dịch bệnh do vi rút NIPAH

Trước thông tin ghi nhận các ca nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Nipah tại Ấn Độ, Bộ Y tế vừa có công văn hỏa tốc gửi các địa phương và đơn vị trực thuộc về việc tăng cường các biện pháp giám sát, ngăn chặn dịch bệnh xâm nhập vào Việt Nam, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội đầu năm 2026.

Theo hệ thống giám sát, từ ngày 27/12/2025 đến 27/01/2026, tại một bệnh viện ở Tây Bengal, Ấn Độ đã ghi nhận 05 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Nipah, trong đó có 02 trường hợp đã được xác định bằng xét nghiệm.

Bộ Y tế cảnh báo, bệnh do vi rút Nipah là bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A (nhóm đặc biệt nguy hiểm), với tỷ lệ tử vong rất cao, ước tính từ 40% đến 75%. Hiện bệnh chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu.

Vi rút có thể lây truyền từ động vật (qua loài dơi ăn quả tại Ấn Độ) sang người, qua thực phẩm nhiễm bẩn, hoặc lây trực tiếp từ người sang người thông qua tiếp xúc với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân. Thời gian ủ bệnh từ 4-14 ngày, với các triệu chứng ban đầu như sốt, đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, sau đó có thể tiến triển nặng thành viêm não cấp với biểu hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức.

Nhằm chủ động ngăn ngừa dịch xâm nhập và lây lan, Bộ Y tế đề nghị các đơn vị khẩn trương triển khai các nhiệm vụ sau:

1. UBND các tỉnh, thành phố tăng cường giám sát chặt chẽ tại cửa khẩu, cơ sở y tế và cộng đồng để phát hiện sớm, cách ly, điều trị và xử lý triệt để ổ dịch ngay từ ca đầu tiên.

Phối hợp với các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur để lấy mẫu xét nghiệm ngay khi có trường hợp nghi ngờ.

Thực hiện nghiêm các biện pháp phòng chống nhiễm khuẩn, phòng hộ cá nhân cho nhân viên y tế và người tiếp xúc.

Tổ chức tập huấn cho cán bộ y tế các tuyến.

Xây dựng kế hoạch, chuẩn bị sẵn sàng nhân lực, vật tư, trang thiết bị tại các cửa khẩu.

Tuyên truyền để người dân hiểu rõ, không hoang mang, chủ động phòng bệnh, đặc biệt với người về từ vùng có dịch.

2. Các Viện Vệ sinh dịch tễ/Pasteur theo dõi sát tình hình dịch thế giới, kịp thời tham mưu biện pháp. Hỗ trợ địa phương về giám sát, xét nghiệm, tập huấn. Tăng cường năng lực xét nghiệm chẩn đoán vi rút Nipah và tiếp nhận mẫu từ địa phương. Sẵn sàng đội phản ứng nhanh để hỗ trợ khi cần.

3. Các Bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế sẵn sàng thu dung, điều trị bệnh nhân, đảm bảo công tác phòng chống lây nhiễm trong bệnh viện. Hỗ trợ địa phương về điều trị và kiểm soát nhiễm khuẩn. Phối hợp chặt chẽ với các Viện để điều tra, giám sát, lấy mẫu. Chuẩn bị đội cấp cứu lưu động hỗ trợ địa phương.

Bộ Y tế nhấn mạnh tinh thần chủ động, không chủ quan, yêu cầu các đơn vị triển khai quyết liệt các biện pháp trên để bảo vệ sức khỏe nhân dân, đặc biệt trong thời điểm nhạy cảm sắp tới.

Lê Thủy