Chính thức bãi bỏ điều kiện luật sư phải có ít nhất 02 năm hành nghề liên tục khi đề nghị thành lập tổ chức hành nghề luật sư

• Trước đây:

Theo Luật Luật sư năm 2006 (sửa đổi, bổ sung năm 2012) thì một trong những điều kiện để được thành lập tổ chức hành nghề luật là “Luật sư thành lập hoặc tham gia thành lập tổ chức hành nghề luật sư phải có ít nhất 02 năm hành nghề liên tục làm việc theo hợp đồng lao động cho tổ chức hành nghề luật sư hoặc hành nghề với tư cách cá nhân theo hợp đồng lao động cho cơ quan, tổ chức theo quy định của Luật này”.

Như vậy, để thành lập văn phòng luật sư, công ty luật trách nhiệm hữu hạn một thành viên hoặc tham gia thành lập công ty luật hợp danh, công ty luật trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên thì luật sư đó phải có ít nhất 02 năm liên tục hành nghề luật sư theo hợp đồng lao động tại tổ chức hành nghề luật sư hoặc tại cơ quan, tổ chức khác.

Có thể thấy rằng với ít nhất 02 năm liên tục làm việc theo hợp đồng lao động trước khi tự mình thành lập riêng tổ chức hành nghề luật sư sẽ giúp cho luật sư tích lũy được nhiều kinh nghiệm thực tế không những về chuyên môn nghiệp vụ hành nghề mà còn kinh nghiệm về mặt quản trị tổ chức (nhân sự, tài chính, kế toán…).

Tuy nhiên, bên cạnh ưu điểm, quy định trên cũng đã bộc lộ khuyết điểm khi phần nào hạn chế việc phát triển của tổ chức hành nghề luật sư trong khi cùng với sự phát triển của kinh tế - xã hội, nhu cầu tư vấn, sử dụng dịch vụ pháp lý rất lớn. Bên cạnh đó, với người có năng lực thì việc ràng buộc 02 năm hành nghề liên tục mới được thành lập tổ chức hành nghề luật sư không có nhiều ý nghĩa, làm chậm lại, thậm chí có thể làm mất đi cơ hội phát triển nghề nghiệp của họ.

Chính vì vậy, tại Quyết định số 87/QĐ-TTg ngày 19/01/2024 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt phương án cắt giảm, đơn giản hóa quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tư pháp đã đề ra chủ trương bãi bỏ quy định trên nhằm tạo điều kiện cho cá nhân thành lập, đăng ký hoạt động tổ chức nghề. Theo đó, chi phí tuân thủ trước khi cắt giảm, đơn giảm hóa ước tính 765.700.000 đồng/năm, còn chi phí tuân thủ sau khi cắt giảm, đơn giản hóa còn khoảng 469.420.000 đồng/năm, ước tính chi phí tiết kiệm khoảng 296.280.000 đồng/năm, tỷ lệ cắt giảm chi phí là 38,7%; lộ trình thực hiện là trong giai đoạn 2025 – 2026.

• Hiện nay:

Việc cắt giảm nêu trên đã chính thức được xác lập tại Nghị quyết số 66.16/2026/NQ-CP ngày 07/4/2026 của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, quy định liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tại khoản II Mục 2 Phụ lục I.10 được ban hành kèm theo Nghị quyết số 66.16/2026/NQ-CP đã quy định điều kiện thành lập tổ chức hành nghề luật sư chỉ còn “Tổ chức hành nghề luật sư phải có trụ sở làm việc”, không còn quy định “Luật sư thành lập hoặc tham gia thành lập tổ chức hành nghề luật sư phải có ít nhất 02 năm hành nghề liên tục làm việc theo hợp đồng lao động cho tổ chức hành nghề luật sư hoặc hành nghề với tư cách cá nhân theo hợp đồng lao động cho cơ quan, tổ chức theo quy định của Luật này” nữa.

Như vậy, kể từ ngày 15/4/2026 (ngày Nghị quyết số 66.16/2026/NQ-CP có hiệu lực thi hành), khi đề nghị thành lập tổ chức hành nghề luật sư, luật sư không còn phải chứng minh mình đã có ít nhất 02 năm hành nghề liên tục nữa.

Quy định trên đã góp phần tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân, tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi, lành mạnh, công bằng; thúc đẩy đổi mới, sáng tạo; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; đồng thời, tiếp tục đổi mới toàn diện, nâng cao hiệu quả cơ chế một cửa, một cửa liên thông, bảo đảm công khai, minh bạch, tối ưu hóa quy trình, thực hiện thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính; nâng cao năng suất lao động, hiệu lực, hiệu quả quản lý, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong quản trị hành chính.

Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 15/4/2026 đến ngày 28/02/2027. Trong thời gian này, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ có trách nhiệm trình cơ quan, người có thẩm quyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền văn bản quy phạm pháp luật liên quan để cắt giảm, đơn giản hoá thủ tục hành chính, quy định liên quan đến sản xuất, kinh doanh, để đảm bảo từ ngày 01/3/2027 trở đi được áp dụng theo văn bản pháp luật chuyên ngành; trường hợp văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành được ban hành trong giai đoạn Nghị quyết đang có hiệu lực thì sẽ thực hiện theo quy định pháp luật chuyên ngành./.

Ngọc Nhi