Trong 10 năm qua, dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, sự chỉ đạo điều hành của UBND tỉnh và sự phối hợp của các ngành, địa phương, công tác thi hành án dân sự (THADS) và thi hành án hành chính (THAHC) trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã có nhiều chuyển biến tích cực. Việc thực hiện Chỉ thị số 38-CT/TU ngày 6/10/2015 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đắk Lắk (cũ) và Chỉ thị số 41-CT/TU ngày 27/3/2024 của Tỉnh ủy Phú Yên (trước đây) đã tạo thêm động lực quan trọng thúc đẩy sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, góp phần bảo đảm kỷ cương, pháp luật, giữ vững ổn định chính trị và phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.
* Nhiều chuyển biến rõ nét trong công tác thi hành án dân sự
Nhờ sự quan tâm chỉ đạo sâu sát, Ban Cán sự Đảng UBND tỉnh (trước đây) và Cục THADS tỉnh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm: phân loại án khoa học, nâng cao chất lượng xác minh điều kiện thi hành án, phối hợp chặt chẽ với các ngành trong xử lý tài sản, cưỡng chế, tổ chức thi hành các vụ việc phức tạp, kéo dài.
Qua nhiều năm, hàng trăm vụ việc tồn đọng đã được giải quyết dứt điểm. Công tác cưỡng chế được triển khai bài bản, bảo đảm đúng quy định, an toàn, không phát sinh điểm nóng. Nhờ đó, niềm tin của Nhân dân vào pháp luật, vào sự nghiêm minh của Nhà nước được củng cố.
Nhiều địa phương đã chủ động đưa nhiệm vụ THADS vào chương trình công tác định kỳ; người đứng đầu UBND tăng cường kiểm tra, nắm bắt thông tin, trực tiếp chỉ đạo giải quyết các vụ việc phức tạp liên quan đất đai, tín dụng, tranh chấp dân sự, góp phần nâng cao trách nhiệm và tạo chuyển biến trong thực thi công vụ.
* Thi hành án hành chính có nhiều tiến bộ
Cùng với kết quả trên lĩnh vực dân sự, công tác thi hành án hành chính – vốn luôn được xem là khó khăn, phức tạp – cũng đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận. Việc thực hiện bản án hành chính, đặc biệt là những vụ liên quan thu hồi đất, cấp giấy chứng nhận, giải quyết khiếu nại, tranh chấp đất đai, được các cơ quan, đơn vị quan tâm hơn trước.
Thái độ, trách nhiệm của người đứng đầu trong thi hành bản án hành chính có chuyển biến tích cực. Nhiều vụ việc trước đây tồn tại kéo dài đã được rà soát lại thấu đáo; các sở, ngành chủ động phối hợp cung cấp hồ sơ, tài liệu, tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý để tổ chức thi hành.
Tuy vậy, vẫn còn những hạn chế cần tiếp tục khắc phục như: một số bản án tuyên chưa thật rõ ràng; hồ sơ đất đai nhiều thời kỳ thiếu thống nhất; một bộ phận người phải thi hành án thiếu hợp tác; một vài địa phương chưa quan tâm đúng mức việc theo dõi, đôn đốc thi hành án hành chính…
* Quyết liệt triển khai các Chỉ thị của Tỉnh ủy
Ngay sau khi Chỉ thị 38-CT/TU và Chỉ thị 41-CT/TU được ban hành, UBND tỉnh đã chỉ đạo tổ chức hội nghị quán triệt sâu rộng đến toàn bộ hệ thống chính trị từ cấp tỉnh đến cơ sở. Việc triển khai được thực hiện thông qua sinh hoạt chi bộ, hội nghị giao ban, tài liệu hỏi – đáp, các lớp tập huấn chuyên sâu… giúp cán bộ, đảng viên nắm vững yêu cầu của Đảng về công tác thi hành án trong tình hình mới.
Song song đó, UBND tỉnh giao các sở, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch thực hiện gắn với nhiệm vụ cụ thể của từng đơn vị. Ban Chỉ đạo THADS các cấp được kiện toàn, nâng cao chất lượng hoạt động, bảo đảm thống nhất trong chỉ đạo và phối hợp. Nhiều địa phương đưa kết quả thi hành án vào tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu.
Một điểm đáng chú ý là việc phối hợp giữa các cơ quan tư pháp, tài nguyên – môi trường, ngân hàng, chính quyền cấp xã… ngày càng chặt chẽ, hiệu quả hơn. Công tác tuyên truyền, vận động người dân chấp hành pháp luật được đẩy mạnh, góp phần nâng cao ý thức của đương sự, tạo đồng thuận trong tổ chức thi hành án.
Mặc dù đạt nhiều kết quả tích cực, nhưng công tác thi hành án vẫn đối mặt không ít khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ như:
- Số lượng án liên quan tranh chấp đất đai, tài sản lớn, hồ sơ qua nhiều thời kỳ thiếu đồng bộ, gây khó khăn cho việc xác minh, đo đạc, định giá.
- Quy định pháp luật liên quan đến thi hành án, đặc biệt là thi hành án hành chính, vẫn còn những khoảng trống, chưa đồng bộ.
- Một số địa phương chưa thực sự quyết liệt; việc phối hợp cung cấp hồ sơ, tài liệu đôi lúc còn chậm; một bộ phận đương sự cố tình kéo dài, khiếu nại vượt cấp.
- Nguồn lực phục vụ công tác cưỡng chế ở cấp cơ sở còn hạn chế; kinh phí đo đạc, thẩm định giá chưa bảo đảm kịp thời…
* Tăng cường hơn nữa vai trò lãnh đạo của Đảng trong thời gian tới
Để tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, Đắk Lắk xác định nhiều nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới:
1. Nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu
Các huyện ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc phải đưa công tác thi hành án vào chương trình kiểm tra, giám sát thường xuyên. Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về các vụ việc phức tạp, kéo dài tại địa phương.
2. Hoàn thiện pháp luật, tháo gỡ vướng mắc thực tiễn
UBND tỉnh sẽ kiến nghị Chính phủ, Bộ Tư pháp, Bộ TN&MT xem xét sửa đổi các quy định liên quan xử lý tài sản, hồ sơ địa chính, xác minh điều kiện thi hành án; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý đất đai, hồ sơ thi hành án.
3. Tăng cường phối hợp liên ngành
Các cơ quan tư pháp, tài nguyên – môi trường, tài chính, ngân hàng, công an… phải phối hợp chặt chẽ, kịp thời chia sẻ dữ liệu, hỗ trợ trong xác minh tài sản, đo đạc, cưỡng chế và xử lý tài sản thi hành án.
4. Đẩy mạnh tuyên truyền, vận động Nhân dân
Cơ quan thi hành án tăng cường tiếp xúc, vận động người dân chấp hành bản án; phát huy vai trò Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể trong hòa giải, giải thích, vận động, tránh phát sinh điểm nóng.
5. Kiện toàn Ban Chỉ đạo THADS các cấp
Ban Chỉ đạo cấp huyện, xã phải duy trì chế độ giao ban định kỳ, kịp thời xử lý vướng mắc. Các cơ quan thi hành án được yêu cầu nâng cao chất lượng cán bộ, tăng cường kỷ luật, kỷ cương công vụ.
Qua 10 năm thực hiện Chỉ thị 38 và 01 năm triển khai Chỉ thị 41, có thể khẳng định rằng Đắk Lắk đã và đang thể hiện quyết tâm chính trị rất cao nhằm nâng tầm hiệu quả công tác thi hành án. Những kết quả đạt được không chỉ góp phần bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật mà còn tạo tiền đề để thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước.
Với những giải pháp đồng bộ, sự vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của người dân, Đắk Lắk đặt mục tiêu tiếp tục giải quyết dứt điểm các vụ việc tồn đọng, hạn chế phát sinh vụ việc phức tạp, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, xây dựng nền hành chính phục vụ, minh bạch và hiệu quả./.
Lê Thủy